1. Fiscaliteit

Beleggingsverzekeringen (soms ook Tak 23 genoemd) kunnen worden gebruikt in fiscaal voordelige contracten, zoals pensioensparen en langetermijnsparen, maar u kunt ze ook zonder fiscaal voordeel als gewone belegging inzetten. De fiscale behandeling van die contracten verschilt wel van die van klassieke beleggingsfondsen. Bij elke premie die u in zo’n fonds stort, geldt een premietaks van 2 procent. Maar die ontslaat u de volgende jaren van andere fiscale verplichtingen die een klassiek fonds wel kent. Geen beurstaks of roerende voorheffing, en ook geen Reynderstaks van 30 procent als u voor een fonds kiest dat (gedeeltelijk) in obligaties belegt.

Sinds begin dit jaar vallen deze beleggingen ook onder de meerwaardebelasting, waardoor meerwaarden bij afkoop van het contract aan een belasting van 10 procent onderworpen worden. Toch biedt die meerwaardebelasting ook relatieve voordelen ten opzichte van de andere financiële producten die onder de taks vallen. Dat heeft te maken met de mogelijkheid die beleggers hebben om in hun beleggingspolis te arbitreren. Zolang het geld in het verzekeringscontract blijft, is er geen sprake van meerwaardebelasting. Daardoor kunnen beleggers binnen hun contract een fonds verkopen en vervangen door een ander fonds zonder meerwaardebelasting. Ter vergelijking: als u bij uw bank uw fonds verkoopt en vervangt door een ander fonds, dan is de meerwaardebelasting wel meteen van toepassing. Ook alle andere administratieve rompslomp die met de meerwaardebelasting gepaard gaat, zoals de verrekening van minderwaarden, wordt met een beleggingsverzekering beperkt.

Een ander voordeel is dat de meerwaardebelasting volledig wegvalt als u voor het einde van het contract zou overlijden. Het contract wordt dan stopgezet en uitbetaald aan de begunstigde, die geen meerwaardebelasting meer moet betalen. Bij andere beleggingen is er op het moment van overlijden ook geen meerwaardebelasting, maar de erfgenaam zal er wel aan onderworpen worden als hij de effecten later zou verkopen.

Naast de invoering van de meerwaardebelasting heeft ook de verdubbeling van de taks op effectenrekeningen van 0,15 naar 0,30 procent gevolgen. Omdat Belgische verzekeringsfondsen hun reserves vaak op een Belgische effectenrekening plaatsen, vallen ze onder de taks als de rekening boven de drempel van 1 miljoen euro stijgt. Als individuele belegger in zo’n fonds wordt u dan mee belast, ook al belegt u zelf maar voor een beperkt bedrag. De sectorfederatie Assuralia verzet zich al langer tegen de taks, omdat ze individuele beleggers in beleggingsverzekeringen onterecht belast. De sectorfederatie wijst er ook op dat de taks een ongelijk speelveld creëert met de Luxemburgse varianten, die in principe niet onder de belasting vallen.

Sectorspecialisten stellen vast dat de taks op effectenrekeningen mee aan de basis ligt van een revival van Luxemburgse contracten. In 2024 kwam 25 procent van de geïnde premies voor beleggingsverzekeringen uit België. Maar de taks is niet de enige reden waarom Luxemburgse beleggingsverzekeringen aan aantrekkingskracht winnen. Beleggers kiezen ook voor de stabiliteit van Luxemburg. Zowel het wetgevend als het fiscaal kader toont er een veel grotere stabiliteit dan in België.

2. Veiligheid

Hoewel Belgische en Luxemburgse verzekeringsfondsen op beleggingsvlak geen verschillen vertonen, worden Luxemburgse fondsen vaak als veiliger beschouwd in geval van financiële problemen bij de verzekeraar. Doorgaans wordt verwezen naar de 'veiligheidsdriehoek', wat betekent dat de activa van Luxemburgse fondsen verplicht moeten worden aangehouden bij een onafhankelijke depositobank die afgescheiden is van de verzekeraar, en waarbij toezicht is van de Luxemburgse toezichthouder (CAA). Op die manier zijn de centen beschermd bij een mogelijk faillissement van de verzekeraar.

Maar die veiligheid is er volgens Paul Van Eesbeeck, expert beleggingsverzekeringen en partner bij de verzekeringsadviseur Vereycken & Vereycken, ook bij de Belgische beleggingsverzekeringen. Als de verzekeraar in financiële problemen zou komen, plaatst de NBB (Nationale Bank van België, red.) een stolp boven de beleggingsverzekeringen, waardoor de reserves afgeschermd worden van schuldeisers’, zegt hij.

3. Vermogensplanning

De wellicht belangrijkste reden om voor verzekeringsfondsen te kiezen, is de mogelijkheid om aan vermogensplanning te doen. In een maatschappij waarin het klassieke gezin niet meer de standaard is, bieden beleggingsverzekeringen de mogelijkheid een deel van uw nalatenschap te regelen als u niet alles aan uw wettelijke erfgenamen wilt nalaten. U kunt ook generaties overslaan. Andere beleggingsinstrumenten, zoals de bankfondsen, volgen de weg van het wettelijk erfrecht, waardoor ze bij uw overlijden en zonder bijkomende planningstechnieken in handen komen van uw wettelijke erfgenamen.

De voordelen op het vlak van vermogensplanning zijn er zowel voor de Belgische als de Luxemburgse fondsen. Nog een voordeel van de beleggingsverzekeringen is dat ze altijd aanpasbaar zijn. U kunt op elk moment de begunstigde wijzigen, waardoor u altijd de controle behoudt. Let wel, de beleggingsverzekeringen ontslaan u niet van erfenisbelasting; ze ondergaan de gewone fiscale regels bij een nalatenschap.

4. Beleggingsaanbod

Op het vlak van het aanbod zetten verzekeraars in op een open architectuur, wat betekent dat ze vaak samenwerken met grote internationale fondsbeheerders. Daardoor kunt u kiezen uit de betere fondsen op de markt. Wie via de bank in die fondsen wil beleggen, moet doorgaans bij onlinefondsensupermarkten terecht, zoals MeDirect, Keytrade of Deutsche Bank. Bij de huisbanken beperkt het aanbod voor de kleine particuliere belegger zich meestal tot de huisfondsen.

De formule via de beleggingsverzekering biedt vaak de mogelijkheid om op een automatische manier en druppelsgewijs in aandelenfondsen te beleggen. De verzekeringsmaatschappij OneLife bijvoorbeeld biedt zo'n gratis dripfeed aan, bedoeld voor beleggers die twijfelen of het wel een goed instapmoment is. ‘Met die formule stopt u uw geld in de tak 23-constructie in een veilig fonds. Daaruit wordt dan pakweg maandelijks en automatisch een vast bedrag gehaald om in een aandelenfonds te beleggen. De frequentie en de fondsen kunt u ook tussentijds aanpassen’, zegt Vincent Vandeputte, consulent bij OneLife.

5. Kosten

Tak 23-fondsen worden traditioneel geassocieerd met hoge kosten, maar veel verzekeraars leverden de voorbije jaren inspanningen om die te temperen. Steeds meer verzekeraars kijken naar de retrocessievrije varianten van de fondsen van internationale fondsenhuizen. Dat zijn fondsen waarin geen distributievergoeding wordt aangerekend, waardoor er minder lopende kosten zijn. Vaak krijgt u wel alleen toegang tot die goedkopere variant als uw belegde bedrag voldoende hoog is.

Het voorgaande illustreert dat fiscaliteit maar een van de redenen is waarom beleggingsverzekeringen een rol kunnen spelen in een portefeuille. Voor de kleine belegger die maandelijks 100 euro in een goedkope ETF wil storten, zijn tak 23-fondsen doorgaans niet aangewezen. Wie echter over een groot vermogen beschikt en aan vermogensplanning wil doen, kan zijn voordeel doen met op maat gemaakte beleggingsverzekeringen. Let bij die keuze niet alleen op het aanbod, maar zeker ook op de kosten.

Meerwaardebelasting anno 2026:

Waarom is een beleggingsverzekering vandaag interessanter dan een klassiek bankfonds?

• Arbitrages zonder fiscale impact: Wissel van fondsen binnen uw contract zonder direct meerwaardebelasting te betalen.

• Automatische verrekening van uw minwaarden: In tegenstelling tot uw effectenrekening, waar u enkel de minwaarde kan recupereren als u ze effectief realiseert.
• Vrijstelling bij overlijden: Omdat wij uitbetalen in cash en niet in stukken zoals bij een effectenrekening is er geen meerwaardebelasting voor uw erfgenamen.
• Administratieve vereenvoudiging: Geen ingewikkelde boekhouding voeren. Enkel één attest waar u min- of meerwaarde op genoteerd staat.

• Flexibele successie: Regel uw nalatenschap buiten het wettelijk erfrecht om.
• Mogelijkheid tot opt-out: Op deze manier blijft uw geld langer bij u.

Bron : De Tijd - 16 januari 2026