De wet bepaalt dat de meerwaardebelasting in principe wordt geïnd via een voorheffing die de financiële instelling (waar u als particuliere belegger uw beleggingen aanhoudt) aan de bron inhoudt (OPT-IN). Maar het is ook mogelijk om de financiële instelling te vragen die voorheffing niet in te houden (OPT-OUT). In dat laatste geval moet u uw meerwaarden zélf aangeven in uw belastingaangifte en de belasting betalen wanneer u uw aanslagbiljet ontvangt. We zetten beide opties voor u op een rij.
Bij de meeste banken moet u de komende weken al een keuze maken: laat u de bank automatisch de meerwaardebelasting inhouden (OPT-IN), of geeft u uw meerwaarden zelf aan (OPT-OUT)? Wanneer u geen keuze maakt zal de bank in de toekomst OPT-IN toepassen.

Bij verzekeringsmaatschappijen kunt u wachten om de keuze te maken tot het moment van verkoop en eventuele meerwaarderealisatie.

Intussen is ook het eerste vernietigingsberoep tegen de meerwaardebelasting bij het Grondwettelijk Hof is een feit. Wordt ongetwijfeld vervolgd.

De meerwaardebelasting: enkele kenmerken

·         Voor particulieren (en o.a. enkele VZW’s/stichtingen)

·         Tarief: 10% op de gerealiseerde meerwaarde

·         Bij verkoop en meerwaarderealisatie (ten opzichte van 01/01/2026) van effecten zoals aandelen, obligaties, fondsen, ETF’s, beleggingsverzekeringen,….

·         Gerealiseerde minwaarden recupereerbaar t.a.v. gerealiseerde meerwaarden

·         Vrijstelling per persoon per jaar: € 10.000,- (uitbreidbaar tot € 15.000,-)

OPT-IN: pro en contra

Het belangrijkste argument pro OPT-IN is het gemak. U hoeft niets te doen, de financiële instelling zal bij elke realisatie van een meerwaarde 10 procent daarvan inhouden en doorstorten aan de fiscus. U loopt ook geen risico de aangifte van de meerwaarden te vergeten en u vermijdt fiscale boetes.

Maar kiezen voor OPT-IN heeft ook keerzijdes.

·         U geeft de overheid een gratis financiering terwijl u even goed kunt wachten met het betalen van de taks tot het moment dat u uw aanslagbiljet ontvangt, anderhalf tot 2 jaar later dus.

·         U maakt in eerste instantie geen gebruik van de vrijstelling op de eerste € 10.000,- meerwaarde per boekjaar want die aanvraag kan alleen via de belastingaangifte. Dat geldt ook voor de inbreng van gerealiseerde minwaarden.

Noot: de Reynders-taks bij bancaire beleggingen

De ervaring met andere taksen op beleggingen, en dan vooral bij het inhouden van de Reynders-taks, leert helaas dat banken vaak fouten maken in het nadeel van de klant. De Reynders-taks is een meerwaardebelasting van 30 procent op fondsen met minimaal 10 procent aan obligaties. Die 30 procent moet ingehouden worden op de waarde die het fonds opbouwde op het obligatiegedeelte. Maar als een bank de samenstelling van dat fonds niet kent, wordt de Reynders-taks ingehouden op een groter deel van het fonds dan wat correct is. De federale regering miste overigens de kans om met de invoering van deze nieuwe, algemene meerwaardebelasting de oude Reynders-taks af te schaffen. Nu zullen er op fondsen met obligaties dus twee meerwaardebelastingen betaald moeten worden.

OPT-OUT: pro en contra

Wie kiest voor het OPT-OUTsysteem heeft enkele belangrijke voordelen. U doet niet aan prefinanciering en de taks op de meerwaarden, de verrekening van de minwaarden en de vrijstelling worden op hetzelfde moment verwerkt via de belastingaangifte.

Daartegenover staat dan wel dat wie vaak handelt zelf een nauwkeurige administratie zal moeten bijhouden en erop zal moeten letten de meerwaarden correct aan te geven. Al is zo’n administratie eigenlijk ook nodig wanneer de financiële instelling de taks inhoudt en als u de vrijstelling wilt recupereren of de minderwaarden wilt inbrengen. Met het OPT-OUTsysteem verliest u ook uw anonimiteit. De financiële instelling is verplicht  alle gerealiseerde meerwaarden jaarlijks door te spelen aan de fiscus. Zo kan de fiscus makkelijker controleren of u uw belastingaangifte correct invult.

Beleggingsverzekeringen versus bancaire beleggingen

Wat de meerwaardebelasting betreft heeft een beleggingsportefeuille via een polis (verzekeringsmaatschappij) enkele belangrijke troeven ten aanzien van een beleggingsportefeuille via een effectenrekening (bank).

De meerwaardebelasting bij de beleggingsverzekering is pas van toepassing in het geval van een (gedeeltelijke) afkoop van het globale contract zelf. Tussentijdse arbitrages van aandelen, fondsen, ETF’s,…. binnen het contract zijn niet onderworpen aan de taks.

Gevolg:

·         Zeer eenvoudige administratie

·         Automatische verrekening van meer- en minwaarden binnen de portefeuille

·         Geen roerende voorheffing, beurstaks of Reyndertaks

Hier kan ook gekozen worden voor OPT-IN en OPT-OUT, maar in tegenstelling tot bij de banken zullen de beleggers bij de verzekeringsmaatschappijen vaker kiezen voor OPT-OUT. Bij de Luxemburgse maatschappijen wordt sowieso OPT-OUT toegepast.